Grid Sistemi Nedir?

"Kapaklar ve içerik sayfalarını çizebilmek için Grid sistemi kullanılır."

Grid kelime anlamı olarak belli bir hat, izlek, ızgara anlamındadır.
Bir başka deyişle Grid, sayfa tasarımında kullanılacak elemanların düzenlenmesinde yardımcı yatay ve dikey çizgilerdir.
Bu çizgiler kendi içinde bir sistem ve oransal ilişki içinde hazırlanırlar.
Sayfa tasarımında da sayfa üzerine yerleştirilecek her elemanın sayfa yüzeyi ile olan ilişkisi dışında diğer elemanlarla olan ilişkisi de düşünülmeli ve ona göre tasarlanmalıdır.
“Elemanları sayfa üzerinde konumlandırırken, herhangi bir formül yoktur, fakat mantıklı bir sonuca ulaşmak için Grid (ızgara) kullanılabilir. Çünkü Gridler sayfa üzerinde kullanılacak yazı, resim gibi elemanların yerleştirileceği yeri belirlemeye yardımcı olurlar.

Grid Sistemini Faydaları

Grid bir alan üzerinde elemanları düzenlemede en kullanışlı yöntemdir. 
Grid tasarıma düzen, sadelik ve plan aşamasında çeşitlilik sağlar, elemanlar ve sayfalar arası uyumu destekler.
Grid tasarım aşamasında bir ise zaman kazandırır. Özellikle çoklu sayfaların tasarımında tek yada karşılıklı sayfalarda bir grid yapısı oluşturup, diğer sayfalarda bu grid yapısını devam ettirmek tasarımcının işini kolaylaştırır.

Grid Özellikler

Grid sayesinde temiz ve düzenli oluşan sayfalar, göze estetik açıdan daha hoş görünür. 
Grid sayesinde bütünlük kazanan tasarımlarda okuyucu neyin nerede olduğunu daha iyi kavrar.

Grid’in Bölümleri

Bir gridi oluşturan bölümler: marjlar, sütunlar, sütun arası boşluklar, grid çizgileri, modüller, akış çizgileridir. Bir grid oluşturmaya genellikle ‘marj’ denilen içerik ve sayfa kenarları arasındaki boşlukları belirlemekle başlanır.

Dış kenarda, üst kenarda, alt kenarda ve iç kenarlarda bırakılan bu boşluğun oranları kompozisyonun genel görünümü açısından büyük önem taşır. Genellikle üst ve alt kenarlarda daha fazla boşluk bırakılır. Bu sayfaya daha düzenli ve dengeli bir görünüm sağlar. Marjlar, gözün dinlenebileceği alan olmasının yanında, dikkati çekmek için ikincil bilgilerin yerleştirildiği alan olarak da kullanılabilir.

Manuskript Grid

Manuskript grid adından da anlaşılacağı üzere, el yazması kitapların grid anlayışıdır. Sayfanın geniş bir alanını kapsayan tek bir sütun ile en basit grid yapısıdır. Tek bir metin bloğu ve marjları ile ilkel bir yapısı olsa da, sayfa numaraları, bölüm baslığı, alt yazı, üst yazı, dipnotlar gibi diğer önemli detaylar için daha fazla alan kullanımına olanak sağlar.

Gotik Grid

Alex W. White (2002, s.29)’a göre, sayfa tasarımında boşluk kullanımının en eski örneklerinden biri olan bu grid yapısında, sayfa dış kenarlarındaki geniş alanlar “bilgin marjı (scholar’s margin)” olarak adlandırılmıştır.

Geniş kenar boşlukları sayesinde sayfada dingin bir görünüm sağlanırken, kitap sayfaları yıpransa dahi, yazılar zarar görmeden korunabilmektedir. Bu tasarımlarda karşılıklı sayfalardaki metin blokları daha fazla birbiriyle bağlantılıdır, çünkü iç kenarlardaki boşluklar dış kenarlara göre daha azdır.

Daha çok kitap gridi olarak düşünülen gotik gridde sayfa kenar boşlukları 2, 3, 4 ve 6 sayılarıyla doğru orantılı olacak şekilde bırakılır.

Sütun Grid

Sütun grid, farklı bilgi gruplarını aktarmada sütunların birbirinden bağımsız olmalarından dolayı daha elverişlidir. Dergi ve broşür gridlerin de çoğunlukla 3 sütunlu grid yapısı hakimdir.

Modüler Grid

Modüllerden oluşan grid yapısıdır. Bazı tasarımcılar alanı çoklu parçalara bölen bu karmaşık grid yapısını, elemanları hizalayabilecekleri daha fazla alan kullanımına olanak sağladığından daha kullanışlı bulurlar. Modüler gridde yanıltıcı bir unsur her bir alanı doldurma gereksinimidir. Oysa profesyonel tasarımcılar bilirler ki, tasarımda dolu alanlar kadar bos alanlara da ihtiyaç vardır.

Hiyerarşik Grid

Bazen görsel elemanlar ve içerik hiçbir kategoriye uymayan bir grid yapısını gerektirirler. Bu tarz grid yapısında sütun genişlikleri ve aralarındaki boşluklar değişmeye eğilimlidirler ve sabit bir orandan söz edilemez.

Diyagonal Grid

Diyagonal Grid, bundan önceki grid yapılarından farklı olarak elemanları düzenlemede eğimlerden yararlanır. Bu eğim, tasarıma normal yatay ve dikey düzenlemelere göre görsel bir farklılık katar. Görsel bir vurgu yaratmada etkili olan diyagonal grid yapısı genel kural olarak pek tercih edilmez. Bunda insan gözünün yatayda daha rahat bir algılama sağlaması en önemli etkendir

Anti Grid

Gridi bozmanın amacı, grid sayesinde akıllıca oluşturulmuş boşluğu yeniden şekillendirerek, boşluk ve elemanlar arasında yeni bir ilişki kurmaktır.